Menu
Kontakt Ulubione Szukaj
Ciąża i karmienie - poradnik cz. 1

Odżywianie w ciąży i w okresie karmienia

Niniejszy artykuł można także pobrać jako dokument elektroniczny (kliknij aby pobrać)

Ciąża to magiczny czas, kiedy w organizmie dorosłej kobiety powstaje nowe życie. Jego rozwój w dużej mierze zależy od tego, jak się czuje i jak się odżywia przyszła mama. Nie da się ukryć, że w czasie ciąży najważniejsze jest zdrowie – Twoje i Twojego dziecka, dlatego warto uważnie przyglądać się temu, co jemy. Czy na pewno wybieramy zdrowe produkty? Czy dostarczamy sobie wszystkich składników odżywczych niezbędnych w ciąży i czy dieta zaspokaja zwiększone w tym okresie zapotrzebowanie kaloryczne?

W poniższych tabelach znajdziesz informacje o tym, ile kalorii powinnaś dostarczać organizmowi w kolejnych trymestrach ciąży oraz w okresie karmienia piersią, tak aby Twoja waga zmieniała się harmonijnie wraz z rozwojem płodu. Dowiesz się również, które witaminy i mikroelementy są najważniejsze dla prawidłowego rozwoju ciąży. Znajdziesz informacje o tym, jaką rolę pełnią poszczególne składniki, i zapoznasz się z zaleceniami dotyczącymi suplementacji.

Tablica 1. Zapotrzebowanie energetyczne oraz prawidłowy przyrost masy ciała w ciąży i w okresie karmienia

 Okres ciążyOkres karmienia piersią
I trymestrII trymestrIII trymestr
Energia (kcal dziennie)Bez zmian, ok. 2000 kcalWięcej o 360 kcal, czyli ok. 2360 kcalWięcej o 475 kcal czyli ok. 2475 kcalWięcej o 505 kcal, czyli ok. 2505 kcal
Prawidłowy przyrost masy ciałaOd 0,5 do 2 kg w zależności od masy ciała przed ciążąNie więcej niż 0,3–0,5 kg na tydzień, czyli ok. 4–5 kg0,5 kg na tydzień, czyli ok. 6–7 kg; w sumie od początku ciąży powinnaś przytyć 10–14 kgStopniowa utrata wagi do stanu sprzed ciąży

Tablica 2. Niezbędne dla prawidłowego rozwoju noworodka witaminy i minerały oraz wskazówki dotyczące suplementacji zgodnie z zaleceniami Polskiego Towarzystwa Ginekologicznego

Witaminy i mikroelementyRola składnika w ciąży i w okresie karmieniaZalecana dawka; suplementacja
Kwasy tłuszczowe DHAIstotny składnik błony komórek nerwowych – wpływa na rozwój układu nerwowego (funkcjonowanie psychomotoryczne i prawidłowe widzenie). Zmniejsza ryzyko przedwczesnego porodu, cukrzycy typu 1 i alergii u dziecka oraz choroby nadciśnieniowej w wieku dorosłym; zmniejsza ryzyko depresji poporodowej u matkiDobowe zapotrzebowanie w ciąży i podczas karmienia piersią wynosi 600 mg; z uwagi na niskie spożycie ryb w Polsce zalecana jest suplementacja dawką 600 mg, a przy dużych niedoborach: 1000 mg
Kwas foliowyRozwój układu nerwowego (zapobieganie wadom cewy nerwowej)Konieczna suplementacja na poziomie 400 µg dziennie od co najmniej 6 tyg. przed zajściem w ciążę do końca 1 trymestru ciąży
ŻelazoPrzeciwdziałanie niedokrwistości u matki i dzieckaZalecana suplementacja 26-27 mg dziennie, a w przypadku niedokrwistości – 30 mg (lub 60–120 mg dziennie na zlecenie lekarza)
JodRozwój umysłowy i psychomotoryczny dziecka; funkcje tarczycy (zapobiega niedorozwojowi umysłowemu dziecka oraz zmniejsza ryzyko poronień i niedoczynności tarczycy u noworodka)Zalecana suplementacja dawką 200 µg dziennie (z uwagi niskie stężenie jodu w wodzie i w żywności w Polsce)
MagnezUkład nerwowy i mięśniowy; pobudliwość mięśni i przewodnictwo nerwowe (zapobieganie bolesnym kurczom mięśni i obniżenie progu drgawkowego)Brak ustalonej zalecanej dawki suplementacji, jednakże w przypadku wskazań lekarskich zaleca się od 200–1000 mg na dobę
Witamina D3Reguluje ekspresję ponad 200 genów: wpływa na odporność organizmu (modulując jego pracę), podziały komórek (różnicowanie) oraz przyswajanie wapnia i budowę kości (zapobiega osteoporozie)Zalecana suplementacja w okresie prekoncepcyjnym oraz w ciąży i podczas laktacji: 2000 j.m. (50 µg) na dobę, niezależnie od ekspozycji na słońce w sezonie letnim (nowe dane wskazują na zasadność suplementacji wyższymi dawkami niż dotychczas stosowane)